Một trong những nỗi sợ hãi của phiên dịch mới vào nghề chính là việc trí nhớ đầu hàng trước lượng thông tin “khủng” của diễn giả, dẫn tới việc lúng túng, “dừng hình”, dù khả năng nghe hiểu và nói tiếng Anh của phiên dịch cũng “không phải dạng vừa đâu”. Vậy làm thế nào để các phiên dịch mới vào nghề có thể tăng cường khả năng ghi nhớ và hoàn toàn chinh phục được khách hàng cũng như những người tham gia sự kiện? Hãy cùng tìm hiểu một vài bí kíp bỏ túi sau đây để luôn tự tin trước mọi tình huống nhé các “lính mới”.

1. Công tư phân minh

Phiên dịch nên nhớ rằng cần luyện tập để có một cái đầu lạnh, bỏ qua mọi cảm xúc chi phối trước và trong quá trình dịch. Không phải khách hàng nào cũng là người thân thiện, nhưng cũng đừng vì thế mà các lính mới lúng túng trong quá trình chuyển tải ngôn ngữ khi gặp phải những khách hàng khó tính.

Ngoài ra, hãy đá phăng những suy nghĩ như:  “sáng nay vừa cãi nhau với nàng/chàng, không biết người ấy còn giận mình hay không” hay “mình nói thế này có kỳ quá không nhỉ”. Bởi ngay khi bạn đang vẩn vơ với mớ bòng bong suy nghĩ ấy, diễn giả có thể đã đi xa cả dặm rồi!

2.  Chú ý đến ngôn ngữ hình thể của người nói.

Bạn có bao giờ để ý rằng khi bạn quan sát cử chỉ của người nói, mức độ tiếp thu và ghi nhớ lời nói của bạn sẽ tăng lên nhiều lần không? Ngôn ngữ hình thể là một yếu tố rất quan trọng trong giao tiếp. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học thì quá trình giao tiếp bao gồm ba yếu tố: ngôn ngữ, phi ngôn ngữ (hay còn gọi là ngôn ngữ cơ thể) và giọng điệu; trong đó ngôn ngữ chỉ góp phần nhỏ nhất là 7% trong việc tác động đến người nghe, giọng điệu chiếm tới 38% và yếu tố phi ngôn ngữ là quan trọng nhất 55%. Do tốc độ suy nghĩ của chúng ta nhanh hơn lời nói (trung bình 1 phút ta nghĩ được khoảng 700 đến 1200 từ trong khi ta chỉ có thể nói với tốc độ khoảng 120 đến 150 từ/ 1 phút).

Vì thế, khi lời nói không thể hiện hết thì cơ thể tìm cách bộc lộ ra thông qua ngôn ngữ cơ thể. Đôi khi ngôn ngữ cơ thể còn là công cụ hữu hiệu để thể hiện những điều mà vì hoàn cảnh, tình huống nào đó mà con người không thể diễn đạt bằng lời. Chính vì vậy, việc chú ý đến cử chỉ và hành vi của người nói sẽ giúp phiên dịch hiểu và ghi nhớ thông điệp giao tiếp một cách hiệu quả hơn.

3. Tránh bị phân tâm bởi những tác nhân bên ngoài như tiếng ồn, tiếng nói chuyện, v.v…

Trong quá trình phiên dịch, đặc biệt là dịch đuổi hoặc dịch thầm, phiên dịch được yêu cầu phải làm việc trong môi trường đầy “cám dỗ”. Những “cám dỗ” nguy hiểm này đến từ những câu chuyện của người nghe, những tiếng ồn từ công trình bên cạnh hoặc đôi khi là những hành động kỳ quặc của chính diễn giả hoặc những người tham gia.

Như đã nói ở trên, phiên dịch luôn cần giữ “cái đầu lạnh” trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ. Hãy chú ý đến thông điệp của diễn giả và tập trung phân tích và chuyển ngữ những thông điệp được truyền tải nhé.

 4. Đừng nghe câu từ mà hãy để ý đến thông điệp của diễn giả.

Có một nghịch lý trong quá trình nghe của phiên dịch mà nhiều “lính mới” có thể cảm thấy không đồng tình vì nó đi ngược lại với những gì bạn được học trong trường: “Đừng quá tập trung, tập trung sẽ khiến bạn mất tập trung”. Vô lý phải không? Sẽ không hề vô lý chút nào nếu như bạn được nghe những phân tích đằng sau lý luận này.

Việc quá chú ý đến câu từ của diễn giả và cố gắng ghi lại mọi thông tin nhiều khi vô tình trở thành thứ vũ khí “hại đời” phiên dịch. Thứ nhất, tốc độ ghi chép khó có thể bắt kịp được tốc độ nói. Theo nghiên cứu,  tốc độ ghi chép của người trưởng thành dao động trong khoảng từ 26 tới 113 chữ/phút. Tuy nhiên tốc độ nói trung bình (tiếng Anh) của chúng ta lại từ 120 – 150 từ/phút. Bạn đã nhận thấy sự chênh lệch rồi chứ. Chưa hết, hãy tưởng tượng khi bạn đang say sưa ghi chép thông tin, bỗng bút tắc mực hoặc gẫy ngòi, dòng văn lai láng bỗng bị chặn lại và phiên dịch bắt đầu rơi vào cơn khủng hoảng.

Vô số tai nạn bất đắc kỳ tử có thể xảy ra trong quá trình lắng nghe và ghi chép nếu phiên dịch không đủ tinh tế để chú ý tới thông điệp của diễn giả. Vì vậy, thay vì chăm chăm bám theo từng từ ngữ diễn giả trình bày, các phiên dịch nên nắm bắt các từ khóa và những ý lớn trong bài diễn văn.