Amir vốn là một phiên dịch viên tiếng Afghanistan cho quân đội Đức cho tới khi tổ chức khủng bố Taliban đe dọa đến cuộc sống của anh. Mặc dù chàng trai này đã may mắn rời khỏi quê nhà, nhưng gia đinh anh ở đó vẫn phải đối mặt với hiểm nguy do nghề nghiệp của Amir mang lại.

Amir (tên nhân vật đã được thay đổi) chia sẻ: “Tôi được sinh ra và lớn lên trong thời chiến”. Phiên dịch viên 25 tuổi này hiện đang sống trong một căn hộ nhỏ tại thành phố Cologne, Đức; cách xa những cuộc chiến tại Afghanistan và thành phố quê nhà Kunduz. Amir tới Châu Âu năm 2015 bắt đầu theo học tiếng Đức,  hiện giờ anh có nguyện vọng học ngành khoa học máy tính tại đại học.

Amir chia sẻ, nước Đức chính là tương lai của anh. Anh chưa bao giờ nghĩ đến việc trở về bởi dù rất nhớ quê hương nhưng cuộc sống mới ở Afghanistan quá nguy hiểm đối với anh. Amir bắt đầu sự nghiệp phiên dịch cho quân đội Đức từ năm 19 tuổi và hoạt động của anh đã khiến Taliban chú ý sau đó ba năm.

Amir đã nhận được những bức thư với lời lẽ đe dọa rằng Taliban sẽ trả thù anh bởi chúng cho rằng anh là một “tên gián điệp”. Amir nói “ Chúng buộc tôi thuật lại tất cả những gì tôi làm cho quân đội Đức bằng không tôi sẽ không được yên thân.”

Thời gian đó Amir luôn sống trong sợ hãi. Anh và hai người đồng sự đã phải cầu viện quân đội Đức để được giúp đỡ - “ Tôi đã viết thư cho họ, bày tỏ ý định được tị nạn tại Đức”. Sau nhiều tháng ròng rã chờ đợi, đến tháng 10 năm 2013,  ba người mới có thể rời Afghanistan. Tại Đức, họ được cấp giấy phép cư trú vì lý do nhân quyền theo các bộ luật quốc tế về vấn đề này.

Tuy nhiên, bi kịch đã xảy đến với một người đồng nghiệp của Amir. Anh đã bị sát hại trước khi tới Đức. Trong khoảng thời gian đó, chính Amir cũng bị Taliban đe dọa. Anh khẳng định chính những chiến binh của Taliban là thủ phạm trong vụ sát hại người đồng sự của mình.

Đơn đề nghị bị từ chối

Amir và người đồng nghiệp còn lại của anh cuối cùng cũng đến được nước Đức mà không gặp bất kỳ trở ngại gì ngoài những khó khăn trong quá trinh thích nghi với cuộc sống mới. Nỗi lo lớn nhất của anh bây giờ là những người thân đang kẹt lại tại Afghanistan. Mặc dù gia đình anh của Amir –  trước đây cũng từng là phiên dịch cho quân đội Đức, cũng đã chuyển tới đây nhưng cha, ba anh em và hai chị em của Amir hiện vẫn đang sống trong nguy hiểm tại Kunduz.

Amir cho hay, khi biết người nhà bị Taliban đe dọa, anh có viết một lá đơn xin tị nạn cho Chính phủ Đức. Vào ngày 04/09, cơ quan Ngoại giao Đức gửi lại phúc đáp, tuy nhiên hình hình “không mấy khả quan”.

Trong thời gian qua, Amir đã nhiều lần gửi thư từ qua lại với các nhà chức trách Đức. Lá thư mới nhất từ phía chính phủ Đức đã chỉ rõ rằng họ không có đủ thông tin để xác minh người nhà của Amir đang gặp nguy hiểm, và chính vì vậy, lời đề nghị để gia đình anh được đoàn tụ tại Đức cũng bị từ chối.

Amir lắc đầu “Tôi sẽ phải giải thích rõ hơn về tình hình của người thân, mặc dù ai cũng biết tình trạng an ninh ở Kunduz tồi tệ đến mức nào.”

Nỗi sợ hãi luôn thường trực

Chỉ vài tuần sau, phiến quân Taliban chiếm được Kunduz, cai quản thành phố trong vòng 3 ngày. “ Tôi đã rất hoảng sợ. Tôi không biết được thêm thông tin gì về gia đinh trong một ngày rưỡi vì mọi phương tiện liên lạc đều bị ngắt. Tôi không thể nào tập trung làm việc được mà chỉ luôn nghĩ đến gia đinh và hy vọng họ đã rời khỏi thành phố.”

Và may thay, gia đinh Amir đã trốn chạy khỏi các cuộc giao tranh và hiện giờ đang sống tại Kabul. Nhưng Amir cho rằng đây không phải là giải pháp lâu dài. “ Gia đình tôi là người gốc  Kunduz, họ không thể và không hề muốn sống tại Kabul.”

Tuy nhiên thủ đô của Afghanistan thường xuyên phải hứng chịu những đợt tấn công ác liệt, trong đó luôn có những người dân xấu số thiệt mạng. Do đó, Amir hy vọng rằng gia đình mình có thể trở về thủ đô an toàn hoặc đoàn tụ ở Đức cùng anh.

Anh chia sẻ “ Tôi chỉ muốn chúng ta được sống trong tự do và hòa bình. Gia đình tôi đang gặp nguy hiểm chỉ vì tôi đang làm việc cho quân đội Đức. Nỗi lo sợ về sự an toàn của người thân luôn hiện hữu trong tâm trí tôi”. Mỗi lần bật TV lên, anh đều lo sợ những tin dữ từ Afghanistan.

 Liệu có tồn tại những khu vực an toàn ở Afghanistan?

Vài ngày trước, giới truyền thông Đức đưa một tin khiến cho những nỗi lo của Amir càng trở nên có căn cứ. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đức, ông Thomas de Maizière thông báo rằng những người Afghanistan bị chính quyền Đức từ chối đơn xin tị nạn sẽ buộc phải rời khỏi quốc gia này.

Ông còn cho biết thêm, nước Đức đã nỗ lực hỗ trợ Afghanistan phát triển, lực lượng quân đội và cảnh sát Đức đang giúp đỡ cải thiện tình hình an ninh, và trong tình cảnh đó “ai cũng kỳ vọng rằng những người Afghanistan sẽ ở lại đất nước mình”

Amir thừa nhận rằng Afghanistan cần phải biết ơn Đức về nhiều mặt, nhưng anh cảm thấy khó có thể thông cảm cho tuyên bố của Bộ trưởng. Anh nói “ Mọi người đều biết về tình hình ở Kunduz, thành phố vừa mới nằm dưới quyền kiểm soát hoàn toàn của Taliban. Mặc dù ngài Bộ trường Maizière thừa nhận rằng tình hình an ninh ở Afghanistan hiện nay chưa được cao như các nơi khác nhưng ông vẫn cho rằng đất nước này vẫn có những khu vực “ khá là an toàn”.

Amir cho rằng so sánh giữa những người tỵ nạn Afghanistan và Syria là sai lầm. “ Không thể so sánh hai cuộc chiến với nhau”, anh giải thích về tình trạng bất ổn của Afghanistan trong thời gian 35 năm trở lại đây. Cuộc sống thường nhật của người dân Afghanistan không khi nào vắng bóng bạo lực và khủng bố. Rất nhiều người Afghanistan, trong đó có Amir, đều chưa được hưởng một cuộc sống thanh bình trên mảnh đất quê hương mình.

Amir đã được cấp giấy phép cư trú trong 3 năm và anh hy vọng sẽ được lưu lại ở Đức lâu hơn để tiếp tục việc học. Tuy nhiên, anh nhận định rằng an ninh ở Afghanistan sẽ không tươi sáng hơn trong thời gian tới.  Vì vậy, anh luôn tự nhủ sẽ tiếp tục đấu tranh vì sự an toàn của gia đình và hy vọng vào một ngày nào đó gia đình anh sẽ được đoàn tụ.